ประวัติความเป็นมา
พบพระเดิมชื่อ“เพอะพะ”ซึ่งเป็นภาษากระเหรี่ยงหมายถึงเฉอะแฉะเปียกชื้น เดิมเป็นตำบลหนึ่งของอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก แต่เนื่องจากอำเภอแม่สอดมีพื้นที่ในการปกครอง กว้างขวางจึงเป็นอุปสรรคต่อการปกครองและดูแลทุกข์สุขของราษฎร และอีกประการหนึ่งระยะทางจากอำเภอ แม่สอดถึงตำบลพบพระในสมัยก่อนมีระยะทางไกลและลำบากมาก ดังนั้นตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๐๖ เป็นต้นมา อำเภอจึงได้ขออนุมัติจัดตั้งกิ่งอำเภอพบพระขึ้น แต่การดำเนินงานครั้งนั้นกระทรวงมหาดไทยไม่อนุมัติให้จัดตั้งเนื่องจากมีเขตการปกครองเพียง ๒ ตำบล คือ ตำบลพบพระ และตำบลช่องแคบ
ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๑๓ อำเภอแม่สอดได้มีความจำเป็นในการจัดตั้ง กิ่งอำเภอ โดยขอให้เพิ่มเขตการปกครองอีก ๑ ตำบล คือ ตำบลคีรีราษฎร์และหลังจากนั้นพื้นที่ในเขตตำบลพบพระและตำบลคีรีราษฎร์ ได้ถูกผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์แทรกซึมราษฎรในตำบลพบพระจึงได้ทำการร้องเรียนให้รีบเร่งจัดตั้งกิ่งอำเภอทางอำเภอแม่สอดจึงได้รายงานขอให้จังหวัดพิจารณาเสนอขอจัดตั้ง กิ่งอำเภอพบพระไปยังกระทรวงมหาดไทยอีกครั้งหนึ่งจนกระทั่งเมื่อวันที่ ๓ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๐ เป็นต้นมาได้มีเขตการปกครอง ๓ ตำบลคือ ตำบลพบพระ ตำบลคีรีราษฎร์ ตำบลช่องแคบ จนกระทั่งประมาณเดือน พฤษภาคม ๒๕๒๖ ได้มีการจัดตั้งขึ้นใหม่อีก ๑ ตำบล คือ ตำบลวาเล่ย์ รวมเขตการปกครองเป็น ๔ ตำบล
ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๓๐ กิ่ง อำเภอพบพระได้รายงานให้จังหวัดพิจารณาเสนอยกฐานะจาก กิ่งอำเภอพบพระ เป็นอำเภอพบพระซึ่งคณะรัฐมนตรีได้อนุมัติและได้ประกาศจัดตั้งเป็นอำเภอพบพระอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ ๑๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๐ เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน และในปี พ.ศ. ๒๕๓๗ ได้มีการจัดตั้งตำบลขึ้นใหม่อีกหนึ่งตำบลคือ ตำบลรวมไทยพัฒนา ดังนั้นในปัจจุบันอำเภอพบพระจึงมีเขตการปกครองรวม ๕ ตำบล ๕7 หมู่บ้าน และหนึ่งเขตเทศบาล
๑.๑ สภาพทางภูมิศาสตร์
ลักษณะภูมิประเทศ อำเภอพบพระอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัดตาก มีพื้นที่ประมาณ ๑,๐๐๖.๕๔๒ ตารางกิโลเมตร หรือ ๖๒๕,๐๘๘ ไร่
ทิศเหนือ ติดต่อ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ทิศใต้ ติดต่อ อำเภออุ้มผาง และประเทศพม่า
ทิศตะวันออก ติดต่อ อำเภอวังเจ้า จังหวัดตาก , อำเภอคลองลาน จังหวัด กำแพงเพชร
ทิศตะวันตก ติดต่อ ประเทศพม่า
๑.๒ ลักษณะภูมิประเทศ
อำเภอพบพระ มีลักษณะภูมิประเทศแบ่งออกเป็น ๓ เขต คือ
๑. เขตแนวเขาทางด้านตะวันตก และตอนใต้มีความสูงจากระดับน้ำทะเลตั้งแต่ ๒๕๐ – ๕๕๐ เมตร เป็นต้นมาการกำเนิดของห้วยน้ำสำคัญคือ ห้วยแม่โกนเกน ห้วยพบพระ และแม่น้ำเมย ซึ่งมีต้นกำเนิดมาจากประเทศพม่า ไหลลงมารวมกับห้วยแม่กะล่า ที่บ้านมอเกอไทยเป็นลำน้ำเมย กั้นพรมแดนระหว่างไทย – พม่า ขึ้นไปทางเหนือสู่แม่น้ำสาละวิน
- เขตที่ราบสูงตอนกลาง มีความสูงจากระดับน้ำทะเลตั้งแต่ ๔๕๐ – ๗๕๐ เมตร มีลักษณะ
เป็นที่ราบสูง มียอดดอยที่สำคัญคือ ยอดเขาเปาโล มีความลาดชันไม่มากนักทำให้สังเกตเห็นเป็นที่ราบสูงได้ชัดเจน
- เขตเทือกเขาสูงทางด้านตะวันออก เป็นเทือกเขาสูงครอบคลุมเขตตำบลคีรีราษฎร์ มี
ทิวเขาติดต่อกันเป็นแนว ระหว่างเทือกเขาตะนาวศรี ดอยสูงสุดคือ ดอยหลวง มีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ ๑,๗๐๐ เมตร มีลักษณะเป็นต้นกำเนิดห้วยอุ้มเปี้ยม ห้วยนำเย็น ดอยผาเกี๊ยะ เป็นต้นกำเนิดของ ห้วยนกแล ห้วยช่องแคบ และที่ราบสูงป่าคา เป็นต้นกำเนิดของห้วยวาเล่ย์